2004 was zich er terdege van bewust, denk ik. Dat hij (natuurlijk is 2004 een hij) een naarling was geweest. 2004 was niet goed. Het jaar was stom, vervelend, irritant, rot, hinderlijk, onaangenaam, lastig, onbehaaglijk, onplezierig, belemmerend, ongenoeglijk, deprimerend, bah, en had ik al stom gezegd, ja, ook stom.
En toen dacht 2004 zeker: oh, ik ben best boel naar geweest tegen Merel dus ik geef haar op de valreep nog even wat goede dagen mee.
Schijnheil.
(en aan de andere kant van de wereld ravage aanrichten, lekker)
Leer mij 2004 kennen. Ik ken hem al langer dan vandaag. Ken 'm al 366 dagen. Min een beetje. Kwam zeker omdat hij als schrikkeljaar geboren werd en zich specialer voelde dan een normaal jaar, dat hij zich zo liet gaan.
Rotjaar.
Niks goed, 2004.
Kortom, ik zal niet rouwen om de dood van 2004, vannacht om twaalf uur.
Laten we erover ophouden.
Dag 2004.
Met twee sterke benen stap ik zometeen 2005 in!
Het gevaarlijke monster dat wij de zee noemen lag er ter hoogte van ons land vanmiddag redelijk vredig bij.
Wel was het strand bezaaid met opmerkelijke voorwerpen.
Ik keek even heel kwaad naar de golven, in de hoop dat de zee zich nooit meer zo zou beroeren als op Tweede Kerstdag in Zuid-Oost Azi?. Ook schreeuwde ik even hard.
De zee leek zich er niet zoveel van aan te trekken en ik vervloekte de brutaliteit.
Ik heb al dagen
Tsunami van The Manic Street Preachers in mijn hoofd.
Het sneeuwt! Toch nog een witte kerst! Als het sneeuwt, worden de kerstdagen namelijk ineens langer en kan men spreken over vierde, vijfde en zesde kerstdag.
Hoe anders zag de wereld eruit toen ik vorige week ging fietsen!
Aan iedere Amsterdammer kan ik het rondje Oost - IJburg - Durgerdam - Ransdorp - Noord - Centrum aanraden. Vanuit Oost ben je binnen het kwartier in de polder. Ineens is de platte toren van Ransdorp het hoogstgelegen en overal zichtbare punt, staan de schapen naast de koeien in de weilanden te grazen en is er een rust die alleen wordt verstoord door het getrap van de eigen fiets en een sporadische auto.
Heerlijk.
De mensen in Durgerdam zagen vroeger water, water en water als zij door hun ramen naar buiten keken. Ik heb met ze te doen. Tegenwoordig zien ze, gelukkig wel een stukje verderop, hijskranen, hijskranen en hijskranen. IJburg gloort aan de horizon. Hoge gebouwen op een opgespoten eiland.
Voor mij als toerist in eigen land levert het mooie plaatjes op. Enorme elektriciteitsmasten banen zichzelf een weg door het water op zoek naar een nieuwe toekomst. Daar, in de verte, vindt de modernisatie plaats. De bevolking van Durgerdam maalt niet om modernisatie. Ze halen hun schouders op, trekken zich terug in hun oude dijkhuisjes en vragen zich af waarom iemand hier foto's van wil nemen. De haltes van de enige bus zijn vernoemd naar de huisnummers van de dijk. Het is een belbus. Je moet minimaal een uur van tevoren bellen als je hier wilt worden afgezet.
Voorbij Durgerdam ga ik niet rechtdoor, maar linksaf. Het is koud en het wordt vroeg donker. In warmer tijden ga ik door naar Holysloot en verder, vandaag even niet. De plassen op het fietspad zijn hier en daar bevroren, waardoor de fietsstrook smaller wordt. Af en toe tref ik een tegenliggende fietser. We groeten elkaar en proberen op het smalle stukje langs elkaar te komen.
Eenmaal Ransdorp gepasseerd is het uitzicht naar voren weer gericht op Amsterdam. Goed naar links en rechts kijken dus, waar grote groepen zwanen met hanen aan het bakkeleien zijn.
En dan, alsof er niets gebeurd is, fiets je zo de stad weer in.
Amsterdam-Noord. Kil, grijs en beton.
Mijn broer vertelt tijdens het kerstdiner dat hij maandag naar Zambia vertrekt.
'Safari?', vraagt mijn oom, 'or cooperative banking?'
De collega tegenover mij tuurde pierig naar het scherm. Zojuist hadden we de luxaflex naar beneden gelaten omdat de zon ons werk danig belemmerde. Leuk hoor, zon, maar waarom komt 'ie alleen als je 'm niet nodig hebt!
Nadat we ons beklag over de zon hadden geuit en beaamd, gingen we weer verder met ons werk.
Op het geluid van toetsenbordgetik en muisgeklik na, was het stil.
Achter de collega tegenover mij zaten nog twee mensen. Het waren ook collega's. De ??n sabbelde, diep in gedachten verzonken, op een pen. Haar wenkbrauwen waren zodanig tot elkaar geperst dat de uiteinden elkaar bijna raakten. De andere collega wiebelde in haar bureaustoel heen en weer. Ze had de telefoonhoorn in haar hand maar het was niet duidelijk of zij ook daadwerkelijk iemand aan het bellen was.
Buiten kwam een brommer langs. Het geluid zwelde aan en stierf weer weg. Dat was geen verrassing. De geur van benzine wurmde zich door de tochtgaten van de ramen van het oude gebouw. Een van de collega's hoestte kort.
Ik keek weer naar de collega tegenover me.
Zij keek nog steeds pierig naar haar computerscherm.
Plotseling hield ik het niet meer.
Ik zette een kerstlied in.
Even keken mijn collega's verschrikt op, maar al snel herkenden zij de melodie die bij hen heftig nostalgische emoties opriep. De collega tegenover me viel me bij. De andere twee collega's aarzelden geen moment en zongen mee uit volle borst. We gingen er bij staan.
We deden een dansje. We rukten de ordners uit de kast en drumden mee op het ritme van de tekst. We openden de luxaflex en deelden onze kerstgedachte met de mensen op straat. Even was de hele wereld wit.
Toen besloot de collega die zojuist nog tegenover me had gezeten, dat het genoeg was.
Zij ging zitten. Ze streek haar kleding glad.
Meteen zaten wij ieder weer in onze werkpositie.
De sabbelpen van de collega achter mijn andere collega had een zwarte vlek op haar onderlip achtergelaten.
Een perfect initiatief om als burger in ieder geval nog ?ets in te brengen te hebben als vanaf 1 januari de identificatieterreur toeslaat.
Allemaal meedoen, dus.
Zegt het voort!
Check:
gelijkoversteken.org
Mijn uitzicht om 09.06 uur. Elke minuut dat ik kijk, is er weer iets veranderd.
Intussen is het wolkendek gouder en rozer geworden.
Het is de kortste dag vandaag.
Als je er even bij stilstaat, valt er een hoop te genieten.
Oud en Nieuw, aaaaaargh, wat zal ik ervan zeggen?
De jaarwisseling heeft iets magisch. Klokken die twaalf slaan, feesten, champagne, vuurwerk, oude dingen achter je laten en nieuwe uitproberen. Het klinkt allemaal sprookjesachtig.
Meestal valt het in de praktijk alleen maar tegen. Hoe vaak vond ik mezelf niet op een feestje terug waar ik zo lang naar uit had gekeken maar waar eigenlijk niets aan was en met lange rijen voor de WC om vervolgens met hangende schouders naar huis te gaan.
De laatste jaren had Oud en Nieuw een traditionele vorm aangenomen. Heerlijk, traditie. Daar kun je tenminste op bouwen.
Eerst bij H. & K. met iedereen die dat wilde spelletjes doen en televisie kijken. De spelletjes veranderden van Risk in Acquire in de Kolonisten van Catan, de televisieprogramma's veranderden van oudejaarsconf?rences in hoogtepunten van het afgelopen jaar entertainment. Maar het bleef gezellig.
Heel veel lekkere hapjes, om twaalf uur heerlijke champagne, een wandeling naar de Amstel om vuurwerk te kijken en vervolgens op de fiets naar een feest dat tot minstens 8 uur doorging.
Jaar in, jaar uit.
En altijd waren mijn broer en vriendin S. er bij.
Dit jaar is vriendin S. mensenlevens aan het redden in Afrika en mijn broer zoekt haar rond de jaarwisseling op.
No spang, dacht ik nog, ik heb genoeg vrinden met wie ik elk jaar de hort op ga dus ik maak me geen worries en ik check half december wel wat iedereen gaat doen en dan haak ik gezellig aan.
Wat blijkt!?
In het afgelopen jaar zijn mijn vrinden veranderd in bankhangers, smug marrieds, ouders, luie donders en ouwe lullen!
Tamelijk ongemerkt bevind ik mij in gapend gezelschap!
Zij willen niet naar feesten.
Zij willen niet gezellig met z'n allen, maar gezellig met elkaar.
Zij willen niet te veel drinken.
Zij willen niet te laat naar bed.
Zij willen niet 's ochtends vroeg op 1 januari laveloos de sleutel verkeerd in het voordeurslot stoppen.
Zij willen niet de hort op!
Inmiddels is het 20 december en ik heb er geen idee van wat ik met Oud en Nieuw zal gaan doen.
De spanning is ondraaglijk.
Maar iets in me zegt me dat het misschien wel eindelijk een keertje echt leuk gaat worden.
Woorden die ik bijna nooit in ??n keer goed intik:
vernaderen (veranderen dus)
bekentenis (betekenis)
tehater (theater)
tyupen/tuepen/tyepen (typen)
Verdraaid moeilijk woord, dat typen.
Het stomme is, dat ik sommige woorden nu ook met een pen zo schrijf.
Wat doen mijn hersenen toch allemaal?
Leuke bandjes, goede mensen, live radio door Radio Mortale (o.a. met mij), heerlijke drankjes, de lancering van 3voor12/amsterdam, de geweldige kersthit They Don't Give a Dam! it's Christmas (ook gratis te downloaden via de link).
Na afloop blijven dansen bij Noodlanding.
En dat voor slechts 9 euro!
(als we toch bezig zijn, kom ook zondag de 26e, tweede kerstdag, naar het inmiddels traditionele Excelsiorfeestje in de Melkweg)
Midden in het Groot Dictee der Nederlandse Taal ging de bel.
Ik deed niet open, want ik was net bezig mij over het woord paleozo?n paleoso?n paleoso-en etc. te buigen (ik koos voor het eerste?!).
Maar toen ging nogmaals de bel.
Heel hard! En heel lang!
Ik deed mijn raam open en keek naar beneden. Mjin pen viel bijna uit mijn hand. Een man met een muts en dikke wanten keek verwachtingsvol naar boven.
'De glazenwasser!', riep hij blij.
Dit was een moeilijke situatie. Philip Freriks praatte op televisie maar door, ik hoorde woorden langskomen die ik in mijn hoofd gespeld zag worden.
'Ik kan niet betalen!!', riep ik hard naar beneden. 'Ik kan nu ab-so-luut niet weg!'.
De glazenwasser liet zich niet afschepen en riep vrolijk dat hij wel even naar boven kwam natuurlijk, geen probleem.
Shit!
'Ok?!', riep ik, 'Maar wel heeeeel snel hoor!!'
Na enkele seconden stond de glazenwasser boven.
Ik riep: 'Ik maak het Groot Dictee der Nederlandse Taal!!!!!'
Met verbazing moest ik vaststellen dat hij echt in de gaten bleek te hebben hoe dringend mijn terugkeer voor de tv was.
Snel wisselde hij het geld en wenste me heel veel succes.
En prettige dagen.
Jaja, riep ik, ik moet nu terug!!
Nog net kon ik de herhaling van de zin meepikken.
Het is het eind van het jaar, het is weer tijd voor lijstjes.
Na het grandioze succes van de CD vorig jaar, wordt er dit keer door Superlog een nieuwe CD georganiseerd. Mensen die het leuk vinden, leveren lijstjes in met liedjes uit 2004 en stellen bandbreedte ter beschikking zodat de CD kan worden gedownload.
Goed plan dus!
Het samenstellen van lijstjes is leuk en aan de andere kant is het zwaar vervelend. Wat gaat er wel in en wat gaat er niet in? Waarom mag het ene liedje wel blijven, terwijl het misschien een veel minder geslaagd liedje is of een liedje dat veel minder van 'goede smaak' getuigt?
Bij het samenstellen van mijn top 10 heb ik rekening gehouden met wat de liedjes het afgelopen jaar voor mij hebben betekend. Dat wil zeggen dat bijvoorbeeld Keane op het lijstje voorkomt, een nummer dat ik eigenlijk tamelijk vervelend vind, maar duidelijk staat voor iets in 2004. Het liedje van Beck is onlosmakelijk verbonden met een van de mooiste films die ik dit jaar zag: Eternal Sunshine of the Spotless Mind. Nou ja, en zo is over elk liedje wel iets te zeggen. Komt ie:
- Beck - Everybody's Gotta Learn Sometime
- Franz Ferdinand - Darts of Pleasure
- Sivert H?yem - Smalltown Supersound
- Keane - Everybody's Changing
- Lais - La plus belle de Ceans
- Morrissey - How Could Anybody Possibly Know How I Feel
- N.E.R.D. - She wants to Move
- Novastar - Never Back Down
- Outkast - Hey Ya
- Scissor Sisters - Take Your Mama Out
- Wilco - Handshake Drugs
- GEM - This is Your Life
- Poels & Giesen - Allermooiste Fout
- Voicst - Whatever you want from Life
Ha! Mijn top 10 is een top 11 geworden.
De laatste drie nummers zijn van eigen bodem. Er zijn nog veel meer mooie bandjes in Nederland (echt! luister elke avond naar Radio Mortale, via internet of via 88.1 op de kabel in groot Amsterdam) maar deze nummers staken er voor mij persoonlijk bovenuit.
En voor u?
Amsterdam Centraal Station, hedenmiddag. Ik laat mijn keurig gestempelde strippenkaart (extra veel inkt vanwege laatste strip ene kaart, eerste strip andere kaart) zien aan de mannen met de GVB outfits bovenaan de roltrap. Eenmaal op de roltrap word ik bruut opzij geduwd door een medewerker van het GVB. Hij neemt de treden van de roltrap met twee tegelijk en springt het laatste stuk. Een mevrouw wordt door hem bij de arm gepakt en ruw tot stilstand gebracht. Als hij geen GVB medewerker zou zijn, dan zou ik denken dat het hier om een roofmoord zou gaan, zo hardhandig gaat hij te werk.
De vrouw begint heel hard te vloeken. "Wat is je probleem?", zegt de vrouw. Het is een keurige dame, nette, zwarte jas, een hoedje met een hoedenspeld en een broek met Burberry-ruit. Ze schreeuwt binnen de kortste keren het hele perron bij elkaar.
Die heeft niet betaald, denk ik. Ik stap de metro in.
De vrouw roept dingen als: Je gebruikt gewoon je macht, Je hebt allang mijn kaartje gezien, Je wilt me alleen te kijk zetten.
De GVB medewerker heeft nog altijd haar arm vast. Inmiddels zijn er twee politieagenten bij komen staan.
De politieagenten zorgen er voor dat de controleur de arm van de vrouw loslaat, zodat de vrouw haar kaartje kan laten zien.
De vrouw rukt zich los zodra de greep van de controleur verslapt en ze duikt de metro in die net op het punt staat te vertrekken.
De deuren gaan al dicht, maar op een seintje van de politieagenten gaan ze weer open en de twee agenten en de controleur stappen de metro binnen. Ze omsingelen de vrouw alsof zij een gevaarlijke terrorist is. Zij blijft roepen dat ze haar kaartje allang heeft laten zien en dat die controleur dit alleen maar doet om haar dwars te zitten. Dat ze weigert om toe te geven aan deze machtswellusteling. We leven hier toch niet in een dictatoriaal land?
De reizigers zuchten. Dit kon nog wel eens lang gaan duren.
De vrouw merkt de reactie van de omstanders en betrekt ons bij het probleem. Ze blijft volhouden dat ze een geldig vervoersbewijs heeft en dat de controleur het allang heeft kunnen zien. Een grote Surinamer roept heel hard dat ze haar kaartje dan nog een keer moeten laten zien omdat we hier anders nog drie uur staan.
Ik verwacht dat de vrouw geen kaartje heeft, maar dan haalt ze plotseling toch het bewijs uit haar tas. Ze weigert nog steeds de kaart aan de controleur te laten zien, maar de agenten bekijken de stempel en keuren het goed.
Nu is het de controleur die bij zijn arm wordt gepakt en de metro onder dwang wordt uitgeleid.
De metro gaat rijden en men is blij met onze democratische rechtsstaat.
Het werd tijd mijn supersonische nieuwe fiets eens echt in te wijden. De Ronde Hoep is leuk, maar verder wilde ik, hoger, sneller!
Dus vroeg ik aan de goedheiligman plattegronden van fietstochten rondom Amsterdam ?n een kilometerteller.
Sinterklaas schetste mijn verbazing en doneerde beide. Hoera! Ik moet wel een heel braaf meisje zijn geweest!
Dus toog ik gisterenmiddag op de fiets naar oorden waar ik als echte Amsterdammer nog nooit eerder was geweest. De route ging van Amstel naar Buitenveldert naar Amstelveen naar Amsterdamse Bos naar Aalsmeer naar Schiphol Rijk naar Hoofddorp naar bijna Haarlem naar Lijnden naar Badhoevedorp naar De Aker naar Sloten naar Osdorp naar Oud Zuid naar Amstel.
Dat Osdorp in deze opsomming niet thuishoort, zal sommigen van u misschien zijn opgevallen. Maar in De Aker of in Sloten raakte ik verschrikkelijk de weg kwijt waarna ik in het donker rondjes reed zonder het te weten en na een uur weer bij dezelfde molen uitkwam. Dat was naar. Het was niet het meest aantrekkelijke gedeelte van de reis.
Ik zag schapen, ganzen, een fazant, eenden, paarden, honden, kraaien, maar het terugkerend thema was Het Konijn.
Konijnen in het wild, die pas op het laatste moment schrokken van mijn verschijning omdat mijn fiets geruisloos trapt. Konijnen in het bos. Konijnen aan de rand van de weg. Konijnen in rotondekunst en een konijn op het hoofd van een meisje. Het meisje stopte naast mij voor een stoplicht. Ze had een witte muts op met konijnenoren die droevig naar beneden hingen. Ter hoogte van haar voorhoofd zaten twee grote konijnenogen op de muts geplakt. 'Mijn moeder vindt dit stoplicht stom', zei het meisje tegen mij toen het heel lang duurde voor het op groen ging en ik de drukknop mishandelde.
Op een heel lang vlak stuk immer geradeaus vlak voor Badhoevedorp zag ik het even helemaal niet meer zitten.
De koude tegenwind leek me langzaam terug te duwen. Mijn neus stroomde leeg, het zweet op mijn rug leek te bevriezen en mijn knokkels waren gevoelloos geworden. De kilometerteller zakte onder de twintig kilometer per uur. Ik vloekte. Heel hard, want er was toch niemand die me kon horen. Dat was fijn.
Ik besloot een muziekje op te zetten. Het werd Neil Young. Ik zong zo hard mee als ik kon. Neil vond dat niet erg, aan zijn eigen stemgeluid te horen.
Het Hoofddorpplein doemde op voor ik er erg in had.
En hoewel ik de afstand van het Hoofddorpplein naar mijn huis normaal niet naast de deur zou vinden, voelde het nu behaaglijk, herkenbaar, thuis.
Twee vrouwen en een man liepen van de toonbank naar een tafeltje aan het raam. De vrouwen droegen elk een dienblad met daarop een stuk taart en een kop koffie. De man liep erachter aan met een glas water.
De vrouwen waren druk in gesprek. Zwaarlijvig, waren ze. Ze wurmden zich tussen de andere tafeltjes door en zetten hun dienbladen vermoeid op een tafel.
Toen ze bijna gingen zitten, zei de man tegen de zwaarlijvigste: 'Als jij nou een plaatsje opschuift, dan kan ik ook wat horen.' Hij wees op zijn linkeroor dat blijkbaar niet goed functioneerde.
De vrouw zei: 'Nee hoor, daar komt niets van in, jij hoeft helemaal niets te horen'.
De torenklok sloeg 12.
Vijf minuten later pas klonk de maandelijkse sirene.
Zou er iemand hebben liggen slapen?
Of is het oorlog?
Het moeilijkste van Sinterklaas is om de naam van degene voor wie het gedicht en cadeautje bestemd is, zo op te schrijven dat niemand jouw handschrift herkent.
Gelukkig hoef ik me over mijn oude dag geen zorgen meer te maken.
Vorige week kreeg ik namelijk het overzicht in de bus van wat ik tot nu toe heb gespaard.
Ziet hier:
399 euro!
Dat is bijna 400. Vet veel! Een goudmijn! Sinds ik het overzicht heb ontvangen, ben ik aan het fantaseren wat ik later allemaal van mijn vroegpensioen ga doen.
Ik kan bijvoorbeeld een keertje naar Artis met mijn kleinkinderen. Of een strippenkaart kopen zodat ik een stukje met de bus kan. En daarnaast kan ik mezelf trakteren op een flesje wijn. Niet te duur, want ik moet wel zuinig aan doen, natuurlijk.
Zucht.
2036, dat is nog ver weg, daar hoef je nu nog niet mee bezig te zijn, zou je denken.
Zo denk ik liever ook. Alle telefonische colporteurs die mij een pensioenregeling of een levensverzekering willen aansmeren, wimpel ik binnen no time af. Want ik ben nog niet oud! Heus niet!
Maar soms is het toch best moeilijk ademen, zo met je kop in het zand.
Ik schrok vanochtend toen ik de verjaardagskalender omdraaide en bij god niet meer wist wie degene was die op 9 december jarig is.
|
|
