« Volkskrant, 28 januar…   » Poezenhangding

Vrijdag 30 Jan '04: Spellen

Het is eigenlijk heel makkelijk.

In combinatie met 'ik' staat er NOOIT een t achter word. Ik word. Word ik?
In combinatie met 'hij/zij/u/onderwerp' staat er ALTIJD een t achter word.
Hij wordt. Wordt hij?

De enige lastpak in het geheel is de jij-vorm. Want daar staat SOMS een t achter word (-> word/t).
In vragende zin komt er geen t. Dus: 'Word jij blij van deze spellingles?' (geen t).
In niet-vragende zin komt er alleen een t achter als 'jij' VOOR 'wordt' staat. 'Jij wordt niet blij van deze spellingles'.
Maar: 'Als ik het goed heb, word jij niet blij van deze spellingles'. Hier staat 'jij' achter 'word'.

'Dusse, als je goed oplet, word je heel goed in spellen'.

Als je onzeker bent over de d/t kwestie (en dat mag je nu voortaan alleen nog maar zijn in de jij-vorm!), dan moet je het werkwoord gewoon vervangen (in je hoofd he, niet op papier) door het werkwoord lopen.
Je zegt toch ook niet 'Loopt jij?'. En je zegt wel 'Jij loopt'. Dat is de allerbeste truc.

Zo.
Dit printen en even uit je hoofd leren. 
Ik verzeker je dat sommige mensen een stuk blijer van je zullen worden.


Reacties:




Hulde!
Nu nog voor het voltooid deelwoord:
"Het gebeurt nog wel eens..." = stam + t
"Het is gebeurd" = voltooid deelwoord, dus met een d.
Voltooide deelwooden eindigen nooit met dt, maar altijd met een d. Uitzonderingen: als de stam van het werkwoord eindigt met een van deze medeklinkers (t,k,f,s,ch,p), dan eindigt het voltooid deelwoord van dat werkwoord met een t.
Vingers?

Low (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 08:42

Inboergerings-coersoes?

ruud () - Vrijdag 30 Januari '04 - 08:52

Spellen?
Dat zou ik moeten kennen, na
ruim 20 jaar int vak te hebben
vertoefd. Het betaalt niet.
Hé, Bezige Bij & Arbeiderspers,
kiss my ass.
En toch, 't heb mij op de rails
gezet! Waarvan, moet je me niet vragen.
Merel is lief, als u dat nog wist.
Maar dit terzijde. Soit.

Paul (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 08:58

Ik ben treinmachinist en ik zit wel eens op een T-splitsing. Hebt jij daar ook een trucje voor, Merelt?

Kiers (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 09:10

Merel, anti-breezah-front oprichten?

b°b (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 09:12

@low: Als de stam van het werkwoord nou eindigt met een X. Welke regel geld dan? Ik bedoel is het dan gefaxet (nee toch) of gefaxed? Iemand een suggestie?

Michiel (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 09:14

Anneke en ik hebben de Vraagbaak Nederlands gekocht, bijna 300 pagina's met dit soort informatie. Ik schrijft meteen foutloos!

alex (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 09:17

Als jij te laat komt krijg je geen t(hee).

Rolandow (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 09:18

Nog een beetje vroeg op de ochtend voor spellingslessen, ik kom deze middag nog wel eens langs.

Kim Kruimel (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 09:18

Merel! Ik houd van je!

Ik stoor me vaak aan mensen die niet kunnen (of goed willen) spellen.

Chriz (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 09:20

['t kofschip] is een bekend ezelsbruggetje om te weten of een voltooid deelwoord op een t of een d eindigt. Als de stam van een werkwoord eindigt op een van de medeklinkers in 't kofschip, eindigt het voltooid deelwoord op een t. In alle andere gevallen, ook bij alle klinkers, eindigt het voltooid deelwoord op een d. 't Kofschip gaat niet op als de Ik-vorm (dus stam) een andere letter bevat dan de wij-vorm: ik verhuis - wij verhuizen - voltooid deelwoord is verhuisd. Een variante naam voor dit ezelsbruggetje is fokschaap. (bron: Ben Schott - Schotts Curiositeiten, uitg. Spectrum 2003 blz 124)

b°b (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 09:20

@Michiel: Het is tegenwoordig het ex-kofschip, dus de x zit er ook in. Gefaxt dus.

Rolandow - Vrijdag 30 Januari '04 - 09:20

Ik had bij jou toch echt het werkwoord 'fietsen' verwacht...

mark (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 09:25

@Michiel: het is "gefaxt".
Leenwoorden worden ook volgens de Nederlandsche regels vervoegd.

En persoonlijk gebruik ik meestal "smurfen/smurfte/gesmurft" in geval van twijfel...
("smurf" eindigt met een "t" en die letter komt weer voor in "'t kofschip"
zodoende dat het voltooid deelwoord eindigt op een "t" en niet op een "d".
Als zodanig. Dus. Toch?

Terrebel () (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 09:26

dankjewel lieverd : )

Majadebij - Vrijdag 30 Januari '04 - 09:27

met de nadruk op sommige.

Uniquehorn (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 09:34

Voor de derde persoon enkelvoud (hij/zij/het) heb ik altijd geleerd:
STAM + t

Dimitri (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 09:36

Enige uitzondering is het werkwoord stampen, dan is het:
STAM + pt

Dimitri (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 09:36

Dank u juf Merel.

RuSt () (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 09:45

Maar dan: HET GROOT DICTEE, jongste editie, laatste zin:

"Goedbeschouwd snakten we kortgeleden nog naar Siberische vrieskou, maar inmiddels WORDT JE door een bijdehante havo-leerling die halverwege juli nog spectaculair in de rondte skateboardde, alweer ontactisch toegesnauwd dat hij een zonovergoten pinksterdag verbeidt; het is ook nooit goed!"

Onomstotelijk juist: wordt je.

pim (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 10:11

Mag ik voor de volgende les voorstellen dat je het jou/jouw probleem gaat aanpakken? Het is ZO simpel maar er worden zooooooooooooooooooo vaak fouten mee gemaakt. Neem jij jou boek mee? Dat boek is toch van jouw? Etc. Etc. Brrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrrr.

Naat - Vrijdag 30 Januari '04 - 10:15

.... spellingcontrole op de compu: altijd handig !

UrbanProf () - Vrijdag 30 Januari '04 - 10:22

Hulde aan Merel!!
Wat dertien jaar school niet kon doen heeft een postsje wel gedaan!!
Ik word hier blij van, U wordt bedankt!!

Job () - Vrijdag 30 Januari '04 - 10:34

Ex-kofschip. Creatief hoor.

Zezunja (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 10:38

In navolging van pim & Naat: het je/jou probleem is duidelijk véél interessanter.

Verder maakt het feit dat mensen blij kunnen zijn met dit postje me erg neerslachtig.

Ruben (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 10:39

En toch ben ik er erg blij mee :-)

Jenny (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 10:40

Geweldig dit! Ik erger me regelmatig aan mensen die niet willen spellen. Het is volgens mij namelijk vaker een soort luiheid dan niet kunnen... Met uw toestemming jat ik uw stukje dan ook genadeloos en plaats het ook op mijn eigen logje... ook als referentiekader voor als ik het zelf niet meer helemaal weet :-)

Patric () (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 10:41

Dan moet een zo'n moderne zin als "Jij spelt beter als mij" wel goed zijn, toch ???

Jan Lisman - Vrijdag 30 Januari '04 - 10:47

@Michiel: Welke regel geld dan?

Foei, heeft Merel het net helemaal uitgelegd, ga je het weer fout zitten doen. Tien regels strafwerk!

Florrie C. Snorring () - Vrijdag 30 Januari '04 - 11:00

@Pim: 'wordt je' is ook in dat geval niet juist. Welke regel ik er ook op los laat...

Of kan iemand mij uitleggen waarom ik er zo naast zit?

Chriz (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 11:03

Hun wouden.
Als ik dat hoor roep ik steevast: "Hun wouden, dat zijn grote bossen in persoonlijk bezit".
Meewarige blikken alom.
Of meewarRige... helaas.

berboe - Vrijdag 30 Januari '04 - 11:05

@Paul: kunnen, niet kennen! Tenzij je het over spellingsREGELS hebt, die zou je dan moeten kennen.

@Michiel: geldt!

@Pim: fout! Ik weet niet waar je dit vandaan hebt, maar het is echt fout.

Ik ben overigens ook voor 'lessen' over jou/jouw en als/dan. Dat gaat zoooo vaak mis...

Eveline (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 11:15

hee, ik doe dat altijd met het werkwoord "rennen" ipv "lopen", zegt dat iets over mijn persoonlijkheid?

kris - Vrijdag 30 Januari '04 - 11:16

Nee, Iris, dat zegt weinig over je persoonlijkheid. Ik hanteer gooien. Heeft als voordeel dat het een zwak werkwoord is, zodat je ook nog kunt uitleggen dat het nooit gegooit is, omdat je nu eenmaal ook niet spreekt van een gegooite bal. Van die dingen..

peter paul - Vrijdag 30 Januari '04 - 11:30

Chriz: omdat het 'wordt [aan] je toegesnauwd' is. je is hier jou en niet jij en meewerkend voorwerp en geen onderwerp.

charlotte (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 11:46

En om nog even een duit in het zakje te doen: pim heeft gelijk, ,,wordt je'' is hier correct, want `je' staat hier voor `jou' en niet voor `jij': het onderwerp van `wordt' is hier immers ,,dat hij een zonovergoten pinksterdag verbeidt''; `je' is meewerkend voorwerp.

Beernd (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 11:48

Ook erg storend tegenwoordig: ik hoor steeds meer mensen zeggen "me fiets/boek/moeder etc.". Is het onderwijs tegenwoordig ècht zo slecht??

Monique - Vrijdag 30 Januari '04 - 11:50

Even over dat "wordt je" uit het Groot Dictee. Dat is niet fout, dat is goed. De verklaring is als volgt:

'Je' is in dit geval het meewerkend voorwerp en niet niet het onderwerp.

Zie ook http://www.grootdictee.nl

Verder een prima stukje en het is verbazingwekkend hoeveel mensen je inderdaad nog blij kan maken met deze simpele regeltjes en ezelbruggetjes.

Jumis - Vrijdag 30 Januari '04 - 11:51

*grinnik*

Heel veel zielen, één gedachte

Jumis - Vrijdag 30 Januari '04 - 11:53

@Charlotte: Ah, nu zie ik het! Dank!

Chriz (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 11:53

en nou maar hopen dat het een nieuwe trend wordt, dat goed spellen....

sas (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 11:58

Ik vraag me af wat Jaap Stam hiervan vindt.

Rick (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 12:09

Pim, dat is fout! Het moet spectacueel zijn, niet spectaculair.
Faxen is niet zo moeilijk. Je hoort een -s- op het eind, dus plus -t-. Downloaden en updaten vind ik veel lastiger. Bij mij wordt dat altijd 'binnengehaald' en 'bijgewerkt'.

Jesca (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 12:28

merel, kan je ook even het verschil tussen hen en hun uitleggen? Misschien dat het dan toch nog goed komt met deze wereld ...

Bram - Vrijdag 30 Januari '04 - 12:30

'Hen' is een aanwijzend voornaamwoord en 'hun' is een bezittelijk voornaamwoord.

Roept u maar als ik te kort door de bocht vlieg.

Chriz (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 12:48

Het moet zijn: 'spellingles', en niet 'spellingsles'.

frans (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 14:00

@ Chriz en Bram: Chriz gaat iets te kort door de bocht want als meewerkend voorwerp waar 'aan', 'voor' of 'bij' voor staat, wordt het wel hun.

Arjan (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 14:14

'Hen' kan daar dan ook perfect hoor. Mits het een aanwijzend voornaamwoord is natuurlijk.

Chriz (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 14:32

Nu snap ik er helemaal nix meer van...

BigBird () - Vrijdag 30 Januari '04 - 14:35

Genieten jullie hier nou van? Gezellig zo met 'hoogopgeleiden' onder elkaar? En dan lekker afgeven op mensen die misschien echt niet KUNNEN spellen? Of de kans niet hebben gehad om het goed te leren?
Van figuren die zichzelf intellectueel gezien zo hoog hebben zitten, verwacht ik meer nuance en een veel wijdere blik. Ijdele hoop?

Tecla () - Vrijdag 30 Januari '04 - 14:44

Oeps, sorry. Ik denk dat ik maar stop met reageren hier!

Michiel (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 14:45

Waar leid jij uit af dat hier iemand hoogopgeleid is? Ik heb nog niemand "Bij mij op de universiteit..." horen zeggen. Over nuanceren gesproken...

Chriz (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 14:48

Inderdaad, eidele hoop.

elswhere - Vrijdag 30 Januari '04 - 14:54

Tecla, waarom zet je hoogopgeleiden nou tussen aanhalingstekens? Ik heb jaren moeten ploeteren en studeren om een voor mij vreemde taal meester te worden en dan ontneem jij mij het recht om daar anderen die over te mogen afzeiken. Jammer. En ach, laten we de spelling van het Nederlands maar het raam uit gooien.

Abdelhadi Boutaleb - Vrijdag 30 Januari '04 - 15:27

Wat een gezeik allemaal zeg over dat spellen. Ga eens wat nuttigs doen.

CDTC () - Vrijdag 30 Januari '04 - 15:42

spellen is nuttig.

charlotte (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 15:50

@ Tecla: alle woorden goed! Een zoen van de juffrouw en een plaatje!

Michiel (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 15:51

Spellen zijn leuk!

pim (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 16:07

@Merel: er zijn natuurlijk uitzonderingen.Bijvoorbeeld 'willen', 'zullen' en 'kunnen' (ook nog 'zijn' en 'hebben'). Het is ik wil, jij wilT en hij wil; ik zal, jij zulT en hij zal; ik kan, jij kunT en hij kan.

Lieuwe () - Vrijdag 30 Januari '04 - 16:08

Spelen zijn leuk!

Florrie C. Snorring () - Vrijdag 30 Januari '04 - 16:41

Ik deel de mening van Florrie! Gelukkig kan ik het zelf errug goed (zowel spelen als spellen).

Sabine - Vrijdag 30 Januari '04 - 16:45

@frans: zo is het ook Rembrandtplein
en niet Rembrandtsplein...

Terrebel () (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 19:06

Lieve Merel,
`uitprinten' is geen Nederlands. Overigens heb je groot gelijkdt.

Hiram (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 19:06

@Jesca: gewoon de verleden tijd nemen, en kijken wat de voorlaatste letter is:
ik downloadde, dus ik heb gedownload. (met 'updaten' kan je dat regeltje natuurlijk niet toepassen, maar bij al de andere wel :-))

Stef (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 19:11

Vroeger zeurde ik enorm over foute d's en t's. Maar ik ben ermee gestopt. Ik begrijp hem zo ook wel. En daar gaat het om.

saar - Vrijdag 30 Januari '04 - 19:27

@ Hiram, contaminatietje is weg :-)

Merel - Vrijdag 30 Januari '04 - 20:04

Maar er staat nog steeds: spellingsles. Van mij mag het hoor.

frans (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 20:09

En dan nog dat gruwelijke ´ik irriteer me aan...´ ::huiver::

pi - Vrijdag 30 Januari '04 - 20:12

"D T staat achter je gadt",
zegt Ma en ik draait me om om hedt te
pakken maar struikelt daarbij over D T, wand ze hat hedt op de gront gezed"
Groedjes Gerartenmia

Gerardenmia () (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 20:16

Ik lijd al jaren aan een dt probleem. Ja, de regels ken ik. Ja ik doe mijn best. EN TOCH presteer ik het om in mijn eigen emails fouten te ontdekken. Ze staren naar mij. Vanuit mijn 'verzonden' folder gniffelen ze.

Puterdude - Vrijdag 30 Januari '04 - 21:53

he merel, wat een goed stukje :-) kun je het gelijk ook voor de voltooid deelwoorden doen?

yanne () (URL) - Vrijdag 30 Januari '04 - 22:57

Wroaam zo mioejlik deon? Ook al typ je alels door elakar, je knut het tcoh wel lzeen, zlaong de etsree en latatse lteter maar op jiutse pltaas staan. Wvaaran atke.

hpk - Zaterdag 31 Januari '04 - 04:37

als jouw broertje de regels net zo goed kent als jij (volgens mij wel, heb hem weinig tot geen fouten zien maken in zijn log) wil ik erg graag dat mijn zoontje de grammatica leert van hem.....ik vind het zo belangrijk! en zo opvallend hoe weinig webloggers zich iets aantrekken van de grammatica... overigens denk ik dat een heleboel jonge mensen (ja ik ben een oud wijf :-) niet meer hebben geleerd wat de stam is; daar gaat het dan al fout.

ruth () (URL) - Zaterdag 31 Januari '04 - 08:46

Je redenatie klopt niet: Als ik aardappelen wil poten, dat poot ik ze toch echt met een T... ;-)
Sterkte verder met deze jacht op windmolens... je zult het nodig hebben gezien de reacties. Ik doe maar gewoon of ik het niet zie, of haal even hééél diep adem, onderdruk de neiging om een reactie taalkundig te verbeteren en ga verder met leven... heeft wel even oefening nodig, kan ik u vertellen.

Gien (URL) - Zaterdag 31 Januari '04 - 08:56

@ Gien: redenering...

Sabine - Zaterdag 31 Januari '04 - 10:33

Als je 'je' in 'jij'in vragende vorm kunt veranderen is het ZONDER 't' ...
Taal is soms zooooo mooi! :-)

karin (URL) - Zaterdag 31 Januari '04 - 10:35

@glen: het klopt wel. de stam van poten eindigt weliswaar op een t, maar daar komt net als in ik loop dan geen t meer achter. anders zou het ik poott zijn.

ruth () (URL) - Zaterdag 31 Januari '04 - 13:04

Als je word veranderd in kook is het makkelijk.IK word,jij wordt.

johanna - Zondag 01 Februari '04 - 13:09

Goeie actie Merel! Er wordT :-)tegenwoordig zoveel slecht Nederlands gebruikt..laatst zag ik zelfs ergens staan: jij wild...MIJN GOD. Wat is er met de leraren Nederlands gebeurD..?
Zellfs in de krant of op grote internetportals als MSN e.d. zie je echt megafouten.
Echt om treurig van te worden...

Nina - Zondag 01 Februari '04 - 15:59

@Pim
Pim en de jury van het groot dictee hebben gelijk, want "Je" is niet het onderwerp in die zin, maar het meewerkend voorwerp: je kunt "je" vervangen door "(tot/aan)jou". Dat wat wordt toegesnauwd is het onderwerp. Net zoals in: de lezers wordt (en niet "worden") verzocht om.....= aan de lezers wordt verzocht om ... = men verzoekt (aan)de lezers om...
Zodra er sprake is van de lijdende vorm, ontstaan er pas echt problemen (en niet alleen in het nederlands)!
@Chriz en Bram:
Ooit heeft iemand me hen/hun (pers.vnw) uitgelegd:
Na een voorzetsel altijd hen, dus aan hen, voor hen, met hen enz.
Als er geen voorz. staat, moet je weten of het een meew.vw is of een lijdend.
Meew. vw : hun (ik geef hun een cadeau), lijd.vw : hen (ik nodig hen uit). Ik zeg altijd: ik nodig ze uit, maar dat schijnt helemaal fout te zijn!
Grammatica is soms ook best leuk!

Kiek - Zondag 01 Februari '04 - 23:14

Ik vergat te zeggen dat "hun" ook nog een bezittelijk vnw (dan staat er dus een zelfstandig naamw. achter) kan zijn (bijv. dat is hun leraar) maar NOOIT onderwerp: "hun (= zij!!)zeggen dat dat zo is" kan echt niet!

Kiek - Zondag 01 Februari '04 - 23:22

Ik heb het uit mijn hoofd geleerd. Lieve S, ik hoop dat je daar blij van wordt ;-)

Saar () - Dinsdag 03 Februari '04 - 14:12

Hoe doen Rotterdammers dit? Die zeggen ik loopt of ik pleurt dus ook ik wordt?

ezor - Dinsdag 03 Februari '04 - 15:26

leuk, maaruh....hoe krijg ik meewerkend voorwerp?
En niet alleen hoe maar wat is meewerkend voorwerp nu?
Ik kom er niet uit....probeer aub makkelijk uit te leggen, op alle site's zeggen ze het ingewikkeld

meike - Zondag 03 Oktober '04 - 16:30

Een kleine toevoeging: joujouw is te vervangen door uuw en dat maakt het leven alweer een stukje makkelijker.

Roegerios () - Dinsdag 24 Mei '05 - 22:00

echt super bedankt ik ben slec

maxime () - Dinsdag 31 Mei '05 - 18:37

  
Persoonlijke info onthouden?

/

Reactiemoderatie staat aan op deze site. Dit betekent dat je reactie niet zichtbaar zal zijn, tot deze is goedgekeurd door een beheerder.

Omdat mijn site anders wordt volgespamd, moet u deze domme vraag beantwoorden, sorry.
 

  (Register your username / Log in)

Kattebel:
Verberg email:

Kleine lettertjes: Alle HTML-tags behalve <b> en <i> zullen uit je reactie worden verwijderd. Je maakt links door gewoon een URL of email-adres in te typen.